ابراهيم عاملي ( موثق )

98

تفسير عاملي ( فارسي )

« يَخْتانُونَ » دو معنى شده است : 1 - چون معصيت كرده‌اند و ميدانند كه نتيجه ى بد دارد پس به خود خيانت كرده‌اند ، 2 - سوء رفتار با همكيش كه بمنزله ى يك روح و يك جان هستند مثل خيانت به خود است . « خَوَّاناً أَثِيماً » 107 فخر : مفسّرين گفته‌اند : با اينكه آن شخص فقطَّ در يك نوبت دزدى كرد و به ديگرى تهمت زد چرا « خَوَّاناً أَثِيماً » گفته شده است كه بمعنى زياد خيانت پيشه و زياد گناهكار است ؟ جواب آن است : چون معلوم بود كه در خوى او گناه و خيانت هست و دست بردار از آن نيست ، و دليل بر اين آن است كه گفته‌اند : چون آيه براى او نازل شد بمكّه فرار كرد و مرتد شد و به خانه ى كسى براى دزدى نقب كند و نقب بر او افتاد ، در آن زير بمرد . ابو الفتوح نوشته است : كلبى روايت كرد از ابو صالح از عبد اللَّه عباس كه گفت اين آيت در مردى انصارى آمد نام او طعمة بن ابيرق كه درعى بدزديده بود از همسايه كه او را قتاده بن نعمان گفتند و آن درع در انبانى بود كه در آن انبان پاره اى آرد بود و انبان را سوراخى بود و آن انبان برگرفت و از خانه ى انصارى به خانه ى مردى جهود برد كه او را زيد بن السّمير گفتند و همه راه كه او ميبرد آرد ميريخت ، بامداد كه ايشان طلب درع كردند برجاى نبود ، برخاستند و بر اثر آن آرد كه ميريخته بود ميشدند تا به خانه ى زيد بن السّمير ، او را بگرفتند و گفتند : اين درع تو دزديدى ؟ گفت درع طعمة بن ابيرق پيش من بوديعه نهاده و جماعتى جهودان گواهى دادند بر آن آمدند و او را گفتند : اين درع حواله بر تو ميكنند ، او سوگند خورد كه از آن خبر ندارم ، قوم او برخاستند و بشكايت نزديك رسول آمدند و گفتند : يا رسول اللَّه نبينى قتاده را كه درعى از خانه ى او جهودى بدزديده است و در خانه او بازيافته‌اند او را دست بداشته است و در مردى از آن ما آويخته ، طعمة بن ابيرق را خواستند ، رسول عليه السّلام ايشانرا بخواند و همه را حاضر كرده و آن محاوره برفت رسول عليه السّلام از حسن ظنّ بمرد مسلمان و اتّهام او جهود را گمان برد كه جهود دزديده است و مسلمان مبرّا است ، خواست تا با جهود خصومت كند ، خداى تعالى اين آيت -